Bạn đang tìm kiếm một loại cây dễ trồng, ít sâu bệnh lại cho thu hoạch “kép” cả quả lẫn ngọn non giòn ngọt? Su su chính là ứng cử viên sáng giá nhất cho khu vườn hoặc khoảng sân thượng nhà bạn. Việc tự tay chăm sóc một giàn su su xanh mướt không chỉ mang lại nguồn thực phẩm sạch mà còn giúp không gian sống thêm phần tươi mát.
Cùng chuyên gia từ Cây Giống Nhập Khẩu khám phá trọn bộ bí quyết và cách trồng su su chuẩn kỹ thuật, tối ưu năng suất ngay trong bài viết dưới đây!
Điều kiện sinh trưởng của cây su su
Để áp dụng cách trồng su su thành công, việc hiểu rõ đặc tính sinh lý của cây là yếu tố tiên quyết. Su su là giống cây có nguồn gốc từ vùng cận nhiệt đới, ưa khí hậu mát mẻ.
- Nhiệt độ lý tưởng: Cây phát triển mạnh mẽ nhất ở dải nhiệt độ từ 15°C – 25°C. Nếu nhiệt độ dưới 10°C hoặc trên 30°C, cây sẽ ngừng phát triển, rụng hoa hoặc không thể đậu quả.
- Ánh sáng: Su su cần nhiều ánh sáng tự nhiên để quang hợp nhưng không chịu được nắng gắt trực tiếp kéo dài. Cần tối thiểu 5 – 6 giờ nắng mỗi ngày để dây leo khỏe và lá xanh tốt.
- Độ ẩm: Cây ưa ẩm nhưng không chịu được ngập úng. Độ ẩm đất lý tưởng duy trì ở mức 70% – 80%. Hệ thống rễ của su su khá nông, do đó cần tưới tiêu hợp lý để rễ không bị thối.
Cây su su trồng tháng mấy thì cho năng suất cao?
Lựa chọn đúng thời vụ là chìa khóa vàng trong cách trồng su su đạt năng suất vượt trội. Tùy thuộc vào điều kiện thời tiết từng vùng miền, bạn có thể cân nhắc lịch gieo trồng sau:
- Khu vực miền Bắc: Thời điểm vàng để xuống giống là từ tháng 9 đến tháng 11 âm lịch. Lúc này thời tiết bắt đầu chuyển mát, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm su su bật lên và phát triển mạnh qua mùa đông, cho thu hoạch vào đầu xuân.
- Khu vực miền Nam và vùng cao (Đà Lạt): Với vùng có khí hậu mát mẻ quanh năm như Lâm Đồng, bạn có thể trồng su su vào bất kỳ tháng nào. Ở các vùng nóng hơn, nên bắt đầu trồng vào khoảng tháng 11 đến tháng 1 khi thời tiết dịu đi.
💡 Mẹo hay từ Cây Giống Nhập Khẩu: Tránh trồng su su vào các tháng hè oi bức (tháng 5 – tháng 7) vì cây dễ bị héo rũ, tỷ lệ nảy mầm thấp và rất khó đậu quả.
Chuẩn bị nguyên vật liệu trước khi thực hiện cách trồng su su
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng chiếm tới 50% tỷ lệ thành công. Dưới đây là những gì bạn cần có:
Lựa chọn dụng cụ trồng
Nếu không có đất vườn, bạn hoàn toàn có thể trồng su su trên sân thượng.
- Kích thước chậu/thùng: Su su cần không gian rễ phát triển rộng. Hãy chọn thùng xốp cỡ lớn (kích thước tối thiểu 60x40x40cm) hoặc các chậu nhựa có dung tích từ 50 lít trở lên.
- Thoát nước: Phải đục nhiều lỗ dưới đáy và bên hông thùng xốp, lót một lớp sỉ than hoặc sỏi cuội ở đáy để đảm bảo thoát nước tốt.
Vị trí trồng và kỹ thuật làm đất, bón lót
- Vị trí: Chọn nơi thoáng gió, có ánh nắng buổi sáng và tránh nắng gắt buổi chiều.
- Kỹ thuật làm đất: Đất trồng cần tơi xốp, giàu mùn và thoát nước tốt. Công thức trộn đất tiêu chuẩn bao gồm: 50% đất thịt + 30% phân hữu cơ (phân bò hoai mục, phân trùn quế) + 20% giá thể tạo xốp (trấu hun, xơ dừa).
- Bón lót: Trộn thêm một ít vôi bột để xử lý mầm bệnh và nấm Trichoderma để bảo vệ rễ trước khi tiến hành ủ đất từ 7 – 10 ngày.
Cách chọn quả giống su su chất lượng
Quả giống quyết định trực tiếp đến sức khỏe của cây. Tại Cây Giống Nhập Khẩu, chúng tôi khuyến nghị người trồng chọn quả giống theo các tiêu chí sau:
- Quả to, đều đặn, gai cứng, vỏ không bị trầy xước hay dập nát.
- Quả đã mọc mầm dài khoảng 3 – 5cm, mầm mập mạp, lá mầm xanh khỏe.
- Tuyệt đối không chọn quả giống bị teo tóp, nấm mốc hoặc rụng mất mầm.
Bảng so sánh nhanh ưu/nhược điểm khi trồng su su trong thùng xốp và ngoài vườn:
| Tiêu chí | Trồng trong thùng xốp/chậu | Trồng trực tiếp ra đất vườn |
| Không gian | Tiết kiệm, phù hợp nhà phố | Cần diện tích rộng rãi |
| Kiểm soát đất | Dễ dàng quản lý độ pH, sâu bệnh | Phụ thuộc nhiều vào chất đất tự nhiên |
| Năng suất | Khá, phù hợp để ăn gia đình | Cao, cây phát triển bộ rễ tự do mạnh mẽ |
| Tưới nước | Cần tưới thường xuyên hơn | Đất giữ ẩm tự nhiên tốt hơn |
Chi tiết kỹ thuật trồng cây su su cho người mới bắt đầu
Khi đã chuẩn bị đầy đủ, hãy bắt tay vào thực hiện cách trồng su su theo các phương pháp phù hợp với mục đích và không gian của bạn.
Cách trồng su su bằng quả trong thùng xốp/chậu
- Đào hố: Tạo một hốc nhỏ giữa thùng xốp, sâu khoảng 10 – 15cm.
- Đặt quả giống: Đặt quả su su nằm nghiêng hoặc chúc phần cuống (nơi mọc mầm) hướng lên trên.
- Lấp đất: Chỉ lấp đất che kín khoảng 2/3 quả, để hở phần mầm bên trên mặt đất. Việc lấp kín toàn bộ quả sẽ khiến quả dễ bị thối do độ ẩm cao.
- Tưới ẩm: Tưới nhẹ nhàng xung quanh gốc để tạo độ ẩm kích thích rễ phát triển.
Cách trồng su su trực tiếp ra đất vườn
- Lên luống: Cày xới đất tơi xốp, lên luống rộng khoảng 1.5m – 2m, cao 20cm để chống ngập úng mùa mưa.
- Khoảng cách: Đào các hốc cách nhau khoảng 80cm – 100cm.
- Hạ giống: Tương tự như trồng trong chậu, đặt quả giống xuống hốc đã bón lót sẵn, lấp đất hở mầm và phủ một lớp rơm rạ mỏng xung quanh gốc để giữ ẩm.
Cách trồng su su chuyên biệt để thu hoạch ngọn
Nếu mục tiêu chính của bạn là thu hoạch ngọn (su su ăn lá), cách trồng su su sẽ có đôi chút khác biệt về mật độ:
- Trồng dày hơn, khoảng cách giữa các gốc chỉ cần 40cm – 50cm.
- Tăng cường lượng phân đạm và phân hữu cơ để kích thích cây phát triển thân, lá.
- Cắt ngọn thường xuyên để cây đẻ nhiều nhánh bên.
Kỹ thuật chăm sóc cây su su sau khi trồng
Một giàn su su khỏe mạnh đòi hỏi sự chăm sóc kiên nhẫn. Cây Giống Nhập Khẩu hướng dẫn bạn quy trình chuẩn:
Hướng dẫn làm giàn leo chắc chắn cho cây
Khi mầm su su vươn dài khoảng 20 – 30cm, bạn cần tiến hành cắm cọc trúc để dẫn dây leo và bắt đầu làm giàn.
- Giàn nên cao khoảng 1.8m – 2m để thuận tiện cho việc đi lại chăm sóc và thu hoạch.
- Sử dụng lưới cước nông nghiệp, dây thép bọc nhựa hoặc sào tre đan chéo nhau thật vững chắc vì khi cây ra quả, trọng lượng giàn sẽ rất nặng.
Tưới nước đúng liều lượng và đảm bảo đủ ánh sáng tự nhiên
- Tưới nước 1 – 2 lần/ngày vào sáng sớm và chiều mát. Khi cây ra hoa và đậu quả, nhu cầu nước tăng cao, cần duy trì độ ẩm liên tục nhưng tránh đọng vũng ở gốc.
- Đảm bảo giàn leo thông thoáng, không bị bóng râm của cây lớn che khuất toàn bộ để hoa dễ dàng thụ phấn.
Quy trình bón phân thúc theo từng giai đoạn phát triển
Cách trồng su su bền vững không thể thiếu bước cung cấp dinh dưỡng:
- Giai đoạn vươn giàn: Bón thúc bằng phân hữu cơ (phân cá, phân đỗ tương) hoặc NPK hòa loãng tưới gốc để kích thích rễ và thân mập mạp.
- Giai đoạn trước khi ra hoa: Bổ sung phân có hàm lượng Lân và Kali cao. Rải phân xung quanh gốc, cách gốc 15-20cm, lấp đất và tưới nước.
- Giai đoạn nuôi quả: Cứ 15-20 ngày bón thúc một lần bằng phân hữu cơ hoai mục để quả lớn nhanh, bóng đẹp.
Cắt tỉa lá già, bấm ngọn và san dây leo
- San dây leo: Khi su su bò lên giàn, hãy dùng tay phân bổ đều các ngọn ra các hướng khác nhau để tránh tình trạng dây cuốn vào nhau thành cục, gây thiếu ánh sáng.
- Bấm ngọn: Khi dây chính dài khoảng 2m, tiến hành bấm ngọn để kích thích cây ra nhiều nhánh cấp 1, cấp 2 (đây là các nhánh mang nhiều hoa cái).
- Tỉa lá: Thường xuyên vặt bỏ lá già, lá úa ở phần gốc và dưới giàn để tạo độ thông thoáng, hạn chế nấm bệnh.
Khắc phục sự cố và phòng trừ sâu bệnh trên cây su su
Dù có sức sống mạnh mẽ, nhưng trong quá trình thực hiện cách trồng su su, thời tiết thất thường hoặc sai lầm về dinh dưỡng vẫn có thể khiến cây rụng quả non, tốt lá nhưng không đậu trái, hay bị côn trùng phá hoại đọt non. Để bảo vệ giàn su su luôn khỏe mạnh và sai trĩu quả, hãy cùng điểm qua các biện pháp xử lý sự cố và phòng trừ sâu bệnh hiệu quả ngay dưới đây.
Các biện pháp phòng trừ sâu bệnh phổ biến
Dù su su ít sâu bệnh hơn các loại dưa lưới hay bầu bí, nhưng bạn vẫn cần cảnh giác:
- Rệp muội: Thường bu bám ở các đọt non hút nhựa làm ngọn xoăn lại. Xử lý: Xịt nước tỏi ớt ngâm hoặc sử dụng dầu Neem (Neem oil) phun đều đặn tuần 1 lần.
- Ong chích quả, ruồi vàng: Làm quả bị sần sùi, thối rụng. Xử lý: Treo các bẫy pheromone dẫn dụ ruồi vàng quanh giàn hoặc bọc quả bằng túi màng lưới khi quả bằng ngón tay cái.
Tại sao cây su su không ra quả?
Rất nhiều người gặp tình trạng cây tốt lá nhưng không có quả. Nguyên nhân chủ yếu bao gồm:
- Bón thừa đạm (Nitơ): Cây chỉ tập trung nuôi lá.
- Thiếu ánh sáng: Cây không tổng hợp đủ chất để phân hóa mầm hoa.
- Nhiệt độ quá cao: Gây rụng hoa, hỏng phấn hoa.
Bí quyết giúp cây giữ quả non, đậu nhiều quả
- Thụ phấn nhân tạo: Buổi sáng (7h – 9h), bạn có thể hái hoa đực (hoa không có bầu nhụy nhỏ ở cuống) úp vào nhụy của hoa cái để tăng tỷ lệ đậu quả, đặc biệt ở khu vực ít ong bướm.
- Bổ sung Canxi-Bo: Phun phân bón lá chứa Canxi và Bo giai đoạn ra hoa để cuống quả dai chắc, chống hiện tượng rụng quả sinh lý.
Thời điểm và kỹ thuật thu hoạch su su
Thành quả đáng mong đợi nhất sau khi áp dụng đúng cách trồng su su chính là lúc giàn leo trĩu quả và phủ kín những đọt non xanh mướt. Tuy nhiên, thu hoạch sai thời điểm hoặc sai kỹ thuật không chỉ làm giảm độ ngon ngọt của quả mà còn khiến cây bị mất sức, ảnh hưởng đến năng suất của các lứa tiếp theo. Dưới đây là những mốc thời gian và lưu ý quan trọng giúp bạn thu hái đúng chuẩn nhất.
Su su trồng bao lâu thì có thể thu hoạch?
- Thu hoạch ngọn: Chỉ sau 2 – 2.5 tháng gieo trồng, khi dây đã bò kín giàn, bạn có thể bắt đầu cắt ngọn non.
- Thu hoạch quả: Thường mất khoảng 3 – 4 tháng. Khi quả đạt kích thước vừa phải (khoảng 300 – 400g/quả), da láng bóng, gai mềm là thời điểm ngon nhất. Không nên để quả quá già vì vỏ sẽ cứng, xơ và mất đi độ ngọt.
Hướng dẫn cắt ngọn và hái quả không làm ảnh hưởng giàn
- Sử dụng kéo sắc đã sát trùng để cắt. Khi cắt ngọn, giữ lại 2-3 đốt lá trên nhánh để cây tiếp tục đâm chồi mới.
- Khi hái quả, cắt cách cuống quả 1-2cm, không giật mạnh làm đứt dây leo hoặc xước thân cây.
Kỹ thuật để giống su su cho vụ sau
Việc tự để giống giúp bạn tiết kiệm chi phí và duy trì nguồn gen khỏe cho vụ mùa tiếp theo.
Phương pháp để giống ở vùng đồng bằng
Ở khu vực đồng bằng có mùa hè nóng nực, cây su su thường tàn lụi vào tháng 5.
- Cách làm: Chọn những quả to, khỏe, gai cứng trên giàn từ tháng 3 – tháng 4 để cho chín già. Thu hoạch những quả này, bảo quản trong rổ mây tre đan ở nơi khô ráo, râm mát, thoáng khí (như gầm giường, góc nhà). Đến cuối mùa hè quả sẽ tự nhú mầm để đem trồng vào vụ Thu – Đông.
Phương pháp giữ giống qua mùa đông ở vùng núi cao
Với vùng cao có khí hậu mát mẻ (như Sapa, Tam Đảo), su su có thể sống nhiều năm.
- Cách làm: Sau khi thu hoạch xong lứa quả cuối cùng, tiến hành cắt phăng toàn bộ dây leo trên giàn, chỉ chừa lại đoạn gốc dài khoảng 2m. Cuộn gọn dây gốc lại, rắc rơm rạ, mùn cưa và phân hữu cơ ủ ấm phần gốc. Sang xuân, từ gốc cũ sẽ bật lên những mầm non mới vô cùng khỏe mạnh.
Áp Dụng Ngay Cách Trồng Su Su Tại Nhà Để Thu Hoạch Trĩu Quả
Hy vọng với cẩm nang chi tiết về cách trồng su su trên đây, bạn sẽ nhanh chóng sở hữu một giàn leo xanh mát, cho năng suất cao ngay tại nhà. Sự tỉ mỉ trong từng khâu từ chọn giống, làm đất đến kỹ thuật chăm sóc chắc chắn sẽ được đền đáp bằng những bữa ăn tươi ngon, giòn ngọt và đảm bảo an toàn vệ sinh cho cả gia đình.
Đừng quên ghé thăm Cây Giống Nhập Khẩu để chọn ngay cho mình những quả giống F1 mập mạp, đã nảy mầm sẵn sàng xuống giống nhé!
